Nikotin bağımlılık yapar
Bırakma sürecinde istek, huzursuzluk ve alışkanlıkların tetiklenmesi beklenebilir. Bunlarla baş etme becerileri çalışılabilir.
TÜTÜN & NİKOTİN
Sigarayı değil yalnızca,
alışkanlık döngüsünü değiştirmek.
Tütün ve nikotin kullanımı çoğu zaman kahve, mola, stres, sosyal ortam veya belirli rutinlerle güçlü biçimde eşleşir. Psikoterapide bu otomatik döngü görünür hâle getirilir ve bırakma süreci için kişiye özgü stratejiler geliştirilir.
Bu sayfada
Tütün Bağımlılığı Psikoterapisi
Bağımlılık davranışını daha anlaşılır hâle getirmek, psikoterapide nelerin ele alınabileceğini göstermek ve süreç hakkında gerçekçi bir çerçeve sunmak için hazırlanmıştır.
Tetikleyiciler kişiye özeldir
Kahve, yemek sonrası, araba kullanma, stres, alkol kullanımı veya sosyal ortam gibi bağlamlar sigara isteğini otomatikleştirebilir.
Psikolojik ve tıbbi destek birlikte olabilir
Davranışsal danışmanlık; hekim tarafından değerlendirilen nikotin replasman tedavisi veya diğer ilaç seçenekleriyle birlikte yürütülebilir.
Süreç
Döngüyü adım adım anlamak.
Her başlık kişiye göre farklılaşır. Değerlendirme; belirtilerin yanında günlük yaşam, ilişkiler, tetikleyiciler ve kişinin değişim hedefleri üzerinden yapılır.
Bırakmak neden zor olabilir?
Nikotin etkisinin yanında sigara günlük yaşamda çok sayıda ritüelle eşleşir. Bu nedenle yalnızca nikotinden uzaklaşmak değil; mola verme, rahatlama, sosyalleşme ve stres yönetimi gibi işlevlerin yerine yeni davranışlar koymak gerekir.
Psikoterapide neler çalışılır?
Sigara günlüğü, tetikleyici haritası, bırakma tarihi veya kademeli değişim planı, dürtüyle baş etme, çevresel düzenlemeler, sosyal destek ve yüksek riskli durumlar üzerinde çalışılabilir.
Terapinin katkısı
Danışmanlık kişinin “sigara isteği geldiğinde ne yapacağını” önceden planlamasına yardımcı olur. İstek dalgalarının geçici olduğunu fark etmek, otomatik davranışı geciktirmek ve alternatif rutinler geliştirmek bırakma sürecini destekleyebilir.
Kayma yaşanırsa ne olur?
Bir sigara içmek, bütün sürecin boşa gittiği anlamına gelmez. Hangi durumda kayma yaşandığını incelemek, sonraki benzer durumda kullanılacak stratejiyi daha somut hâle getirir.
Stres ve duygu düzenleme
Sigaranın “rahatlatıcı” rolü çoğu kişide önemlidir. Psikoterapide stresin kendisi, sigara ile kurulan bağ ve rahatlama sağlayabilecek farklı yöntemler birlikte çalışılır.
İlaç veya nikotin replasmanı
Nikotin bandı, sakız gibi replasman seçenekleri veya reçeteli tedaviler bazı kişilerde bırakmayı kolaylaştırabilir. Bu seçenekler hekim değerlendirmesi gerektirir; psikoterapi ise davranışsal ve psikolojik yönü destekler.
Psikoterapi
Süreç kişiye özgü planlanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Uygunluk ve ihtiyaçlar görüşme sırasında değerlendirilir.
Kaynaklar
İleri okuma.
İçerik; uluslararası sağlık kuruluşları ve klinik rehberlerdeki genel bilgiler temel alınarak hazırlanmıştır.
Diğer bağımlılık başlıkları