Obsesyonlar
Kişinin istemediği hâlde zihnine gelen, kaygı veya rahatsızlık yaratan düşünce, görüntü, dürtü veya kuşkular obsesyon biçiminde yaşanabilir. İçeriğin rahatsız edici olması onu kişinin niyeti hâline getirmez.
Çalışma alanı · Ceren Güngör Çelikel
Obsesif Kompulsif Döngüler.
Obsesif kompulsif bozuklukta istenmeyen düşünceler, kuşkular veya imgeler ile kaygıyı azaltmak için yapılan kompulsiyonlar ve kaçınmalar birlikte değerlendirilir.
OKB psikoterapisinde obsesyon, kompulsiyon ve kaçınma döngüsü birlikte ele alınır.
OKB’de rahatsız edici düşünceler kadar, bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için yapılan kompulsiyonlar ve kaçınmalar da önemlidir. Psikoterapi, bu döngüyü anlamaya ve kişinin kompulsiyonlara başvurmadan kaygıyla kalabilme becerisini geliştirmeye odaklanır.
Kompulsiyonlar
El yıkama veya kontrol etmenin yanında zihinden tekrar etme, analiz etme, dua etme, geçmişi gözden geçirme ve başkalarından güvence isteme de kompulsif işlev görebilir.
Kaçınma davranışları
Tetikleyici kişi, yer, nesne veya düşüncelerden uzak durmak kısa süreli rahatlama sağlayabilir; ancak tehdit algısının sorgulanmasını engelleyebilir.
ERP yaklaşımı
Uygun olduğunda maruz bırakma ve tepki önleme (ERP) çalışmaları, kişinin korkulan durum veya düşünceyle kademeli biçimde karşılaşmasını ve kompulsiyona başvurmadan kaygının değişimini deneyimlemesini hedefler.
Aile ve yakınların rolü
Yakınların sürekli güvence vermesi veya ritüellere katılması iyi niyetli olsa da döngüyü istemeden sürdürebilir. Uygun durumlarda bu örüntüler de ele alınabilir.
Terapi hedefleri
Psikoterapide hedef zihne hiçbir rahatsız edici düşüncenin gelmemesi değil; düşünceye verilen anlamı ve ardından gelen kompulsif tepkiyi değiştirebilmektir.
OKB psikoterapisi nasıl ilerler?
Obsesif kompulsif döngünün değerlendirilmesi
Obsesyon, kaygı, kompulsiyon ve kısa süreli rahatlama arasındaki bağlantı somutlaştırılır.
ERP planının oluşturulması
Zorlayıcı durumlar kişinin hızına göre kademelendirilir ve çalışma planı belirlenir.
Yeni tepki biçimlerinin geliştirilmesi
Kompulsiyonları azaltmaya ve belirsizliğe toleransı artırmaya yönelik uygulamalar günlük yaşama taşınır.
Sık sorulan sorular
Rahatsız edici düşünceye sahip olmak onu yapmak istediğim anlamına gelir mi?
Hayır. İstenmeyen düşünceler niyet veya karakter göstergesi değildir; OKB’de düşünceye verilen anlam aşırı tehdit edici hâle gelebilir.
ERP çalışmaları en yoğun korkuyla doğrudan başlamayı mı gerektirir?
Hayır. ERP genellikle iş birliği içinde, kademeli ve kişinin toleransı gözetilerek planlanır.
Güvence arama davranışı neden ele alınır?
Kısa süreli rahatlama sağlasa da belirsizliği tolere etmeyi zorlaştırabilir ve tekrar güvence arama ihtiyacını artırabilir.
İzmir · Karşıyaka
İzmir Karşıyaka’da OKB psikoterapisi
OKB’ye ilişkin değerlendirme ve psikoterapi yüz yüze yürütülebilir; uygun durumlarda online çalışma da planlanabilir. ERP uygulamaları kişiye özgü ve aşamalı biçimde yapılandırılır.